Wat is een 'streekproduct'?
Streekproducten verwijzen meestal in hun naam naar een gemeente, stad regio of provincie. Het kan een specialiteit zijn van een bakker, brouwer, … Sommige streekproducten kennen echter een lange geschiedenis, gaan terug op lokale landbouw, hebben een link met de bodem en het klimaat of hun roots liggen in oude gebruiken en tradities. Dan spreken we over traditionele streekproducten of eetbaar erfgoed.
Streekproducten met traditie
Streekproducten met een traditie maken deel uit van het Vlaams erfgoed. Maar wat maakt een streekproduct traditioneel? Een nostalgie smaak? Een ambachtelijke producent? Wat zijn de smaakverschillen tussen verschillende Vlaamse provincies, regio’s of steden en gemeenten? Traditionele Vlaamse streekproducten voldoen aan 5 criteria, deze garanderen een streekgebonden smaak, kwaliteit van een vakman en een goed gekruid verhaal.
Gedreven en bedreven vakmensen beschermen onze tradities.
VLAM kreeg de opdracht van de Vlaamse administratie om traditionele streekproducten die tot ons ‘eetbaar erfgoed’ behoren en wiens traditionele smaken het doorgeven waard zijn te erkennen en te promoten. Zo wordt er een economische meerwaarde gecreëerd niet alleen voor de licentiehouders maar ook voor de betrokken gemeente, regio en Vlaanderen!
Je vindt ze in elke provincie:
De 5 criteria in de definitie van een traditioneel streekproduct:
1. Zij worden bereid met grondstoffen uit de streek. Soms zijn de streekeigen grondstoffen niet meer voldoende voorradig, denk maar aan gerst of mosterdzaad, en moeten dan ook ingevoerd worden. Traditionele bereidingen met uitheemse ingrediënten zoals amandelen, cacao, koffiebonen, specerijen, ... komen ook in aanmerking.
2. Deze producten worden door de lokale bevolking of door een breder publiek aanvaard als een traditioneel streekeigen product. Europa spreekt van producten met een faam. Zulke producten zijn dan meestal ingeburgerd door traditionele naamgeving, vorm, gebruiken, ...
3. Traditionele streekproducten worden naar ambachtelijke wijze vervaardigd volgens de streektraditie. Productiemethodes evolueren, er worden hogere eisen gesteld, maar de producenten kiezen er wel voor om typische handelingen te behouden.
4. De traditionele streekproducten worden bereid in hun streek van oorsprong. Soms is het moeilijk om de productie van een streekproduct in de streek te behouden, de producenten met een Vlaams of Europees erkend product kiezen echter voor een productie in eigen streek.
5. Traditie betekent een langdurige of historische bekendheid als streekspecialiteit. Om erkend te worden moeten producten minimaal 25 jaar bestaan. Indien een oude bereidingswijze terug opgenomen wordt, bijvoorbeeld bij de ontdekking van een vergeten bierrecept, kan dit product ook naar een erkenning dingen.